خلاصه زندگی نامه میرزا داراب مزلقانی ملقب به آثم در این مقاله می خوانید.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

شرح حال مختصری از زندگی عارف بزرگ و شاعر ارزشمند و توانا مرحوم جناب میرزا داراب مزلقانی متخلص به ” آثم “

طبق بررسی‌ها و مطالعات و تحقیقات انجام شده عارف بزرگوار و دانشمند و ادیب و شاعرگرانقدر مرحوم میرزاداراب مزلقانی متخلص به آثم در اوایل قرن دوازدهم هجری شمسی در روستای کهن و تاریخی مزلقان ساوه (که هم اکنون جزء بخش نوبران میباشد) دیده به جهان گشوده و نام پدر او محمد خلیل بوده است مرحوم میرزاداراب از همان دوران نوجوانی علاقه وافری به آموختن علم و دانش و قرآن کریم داشته است.
ایشان طبع شعری بسیار عالی و خدادادی داشته اند و به هر دو زبان ترکی و فارسی شعر می سروده اند اشعار ایشان دارای مضامین مذهبی، عرفانی ،اخلاقی ، فرهنگی و اجتماعی بوده خصوصا در زمینه شعر آیینی و مدح و منقبت و مراثی اهل بیت عصمت و طهارت (ع) خاصه امام حسین (ع) بسیار فعال و دست به قلم بوده اند مرحوم میرزا داراب مزلقانی اشعار تعزیه فراوانی را سروده اند که در روستاهای اطراف مزلقان از جمله روستای ازبیزان و روستای درجزین توسط تعزیه خوانان استفاده می‌شده و اکنون نیز این اشعار در بعضی از این روستاهها خوانده میشوند، خود ایشان از تعزیه گردانان روستای مزلقان بوده که با عشق و ارادت خاصّی که به امام حسین (ع) داشته مجالس تعزیه خوانی را بر پا مینموده است که به جرئت می‌توان او را پیرِ غلام آستان حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) نام برد.

مرحوم میرزاداراب مزلقانی در روستای مزلقان مکتب‌خانهء آموزش قرآن و سواد برای اهل آبادی داشته اند بنا به نقلی ایشان دروس حوزوی را در قم گذرانده است . او کتابخانه بسیار ارزشمند با کتب خطی فراوان داشته که متاسفانه بعد از وفاتش درست نگهداری نشده و ازبین رفته است که در میان این کتب آثار ادبی و اشعار این شاعر بزرگ هم بوده که با کمال تاسف آثار و مکتوبات ایشان هم پراکنده شده و به دست افراد و اشخاص افتاده است،البته به صورت معدود از اشعار ایشان گرد آوری گشته و در دسترس میباشد که همان مَثَلِ مُشت نمونهء خروار هست که صاحبان فن و نظر ، اشعار این شاعر بزرگ را بسیار با ارزش و از لحاظ ادبی و هنرِ شعر در سطح کم نظیری میدانند.

این شاعر و عارف گمنام و گرانمایه به جهت تدیّن و تقوا و سواد دینی وعدالتی که داشته است آنقدر مورد اعتماد و احترام روستای مزلقان و مناطق اطراف آن بوده که هر کجا در این محلها اختلاف و نزاعی پیش می آمده برای حل آن،طرفین می‌گفتند برویم پیش میرزا داراب هرچه او حکم کرد قبول است .
مرحوم میرزا داراب در ضمن بسیار خوش خط بوده است و قبالهء اسناد ملکی و معاملات و همچنین ازدواج را ایشان با خط بسیار زیبای خود و با متن بلیغ و استوار و واضح می‌نوشته اند و این قباله ها و اسناد را با مهر مخصوص خود که کلمهء ” داراب ” بوده است ممهور مینموده اند که هم اکنون تعدای از این نوشتجات موجود می باشد.

مطلب دیگری که در مورد ایشان گفته شده و مشهور است این بوده که بعضی وقایع آینده را پیشگویی مینموده به عنوان مثال در آن زمان قبل از سال 1292 هجری شمسی که اصلاً کوچکترین حرف و اشاره و خبری در مورد هواپیما در ایران نبود و ایجاد راه هوایی نبوده،ایشان بیان مینموده که روزگاری میرسد که بین زمین و آسمان جادّه برقرار می‌شود و شخص صبحانه را درمزلقان و ناهار خود را در همان روز در مشهد خورده و همان روز برمی‌گردد به مزلقان و شام را در مزلقان میل میکند .
در مورد تاریخ وفات مرحوم میرزاداراب اطلاع دقیقی نداریم اما با اطمینان می‌توان گفت ایشان در اواخر قرن دوازدهم هجری شمسی در سن کهولت و پیری به دیدار معبود رفته اند و در قبرستان روستای مزلقان به خاک سپرده شده اند

یقیناً نمی‌توان شخصیت واقعی مردان بزرگ را در چند سطر معرفی نمود
آبِ دریا را اگر نتوان کشید
هم به قدرِ تشنگی باید چشید
بطور خیلی خلاصه می‌توان به یقین گفت مرحوم میرزاداراب مزلقانی متخلص به “آثم” ،
معلم قرآن ، پیرِ غلامِ امام حسین (ع) ، عارفی بزرگ و شاعری بسیار گرانقدر و بلند مرتبه و دانشمندی با تقوی و پرهیزکار و با سواد دینی خوب و قاضی مورد اعتماد و وثوقِ مردم و گاهاً
مطلع از اخبار و وقایع آینده و همچنین با دستخطی زیبا بوده است که متاسفانه تا کنون ناشناخته و گمنام باقی مانده و فقط به صورت مختصر در دو سه کتاب و نشریه از ایشان خیلی خلاصه نام برده شده که این کتب و نشریه ها عبارتند از : کتاب فرهیختگان ساوه نوشتهءمرحوم جناب آقای دکتر ابوالقاسم فخاریان ص ۲۴ کتاب ساوه در گذر تاریخ نوشته جناب آقای خسرو امیر حسینی ص ۲۵۷ ۲۶۲
مجله ماهانه فرهنگی فارسی و ترکی وارلیق شماره ۱۰ سال ۱۳۶۰ ص ۷۲_ ۷۷ قسمتی از مقالهء تحقیقاتی پژو هشی مرحوم جناب آقای دکتر علی کمالی
همین مجله شماره ۸ ص ۲۳_۲۴

امیدواریم ان شاء الله بتوانیم با کمک و همیاری مردم و مسئولین فرهنگی و ادبی کشور خصوصاً اصحاب رسانه نام و یاد و آثار ایشان را احیاء نماییم.